10e WK Computerschaak, 6-11 juli 2002, Maastricht

Junior is wereldkampioen!

Prijsuitreiking aan het Junior team (photo by Theo van der Storm - click on it!):
Boris Alterman(IGM), Shay Bushinsky, Amir Ban, Tony Marsland, Jaap van den Herik

Zoals verwacht, eindigde het WK Computerschaak met een play-off tussen de twee programma´s Shredder en Junior. In de negende en laatste ronde wonnen beide programma´s gemakkelijk: Shredder veegde Chinito van het bord en Junior had geen problemen met Sjeng. Na de ICGA vergadering van woensdag onderhandelde toernooidirecteur Jaap van den Herik lang met de betrokken partijen over de play-off modaliteiten. Er werd besloten dat twee partijen gespeeld zouden worden en dat beide programma´s een uur voor de partij zouden. Als het dan nog gelijk zou staan zou een sudden-death partij worden gespeeld: wit met 12 minuten moest dan winnen, zwart zou met 10 minuten bedenktijd genoeg hebben aan remise.

De playoff werd gespeeld en Junior sloeg meteen in de eerste partij al toe: het Israelische programma won een partij uit één stuk met zwart en kon in de tweede partij met wit al snel de spanning uit de stelling halen. Shredder probeerde het nog lang, won zelfs een pion, maar meer dan remise zat er niet in. Het halve punt was genoeg voor Junior, de nieuwe wereldkampioen. Ronde resultaten:

  # Name                   1    2    3    4    5    6    7    8    9   P    BU   SB   
  1 Junior                8b= 11w1  5b1  2w0  9w1  3b1  4w1  6b1 12w1  7.5  48.0 38.25
  2 Shredder              7w1  9b1  3w=  1b1  4w= 12b1  8w1  5b= 10w1  7.5  47.5 38.50
  3 Brutus               10b1 12w1  2b=  4w=  6b1  1w0  7b1 13w1  5b1  7.0  48.0 33.75
  4 Quest                16w1 14b1  6w=  3b=  2b=  5w=  1b0  7w1  9b1  6.0  48.0 28.25
  5 Diep                 18w1  6b=  1w0  7b= 11w1  4b=  9b1  2w=  3w0  5.0  46.5 20.50
  6 Warp                 15w1  5w=  4b= 14b1  3w0  7b0 12w1  1w0 13b1  5.0  45.5 21.00
  7 Isichess              2b0  8w= 13b1  5w= 17b1  6w1  3w0  4b0 11w=  4.5  45.5 18.00
  8 Ikarus                1w=  7b= 15w1  9b= 12w= 13b=  2b0 10w0 17b1  4.5  42.0 17.75
  9 ParSOS               13w1  2w0 17b1  8w=  1b0 11b1  5w0 18b1  4w0  4.5  41.0 12.75
 10 Chinito               3w0 15b0 16w1 11b0 18w1 14b= 17w1  8b1  2b0  4.5  36.0 11.50
 11 Goliath              12b0  1b0 18w1 10w1  5b0  9w0 16b1 17w1  7b=  4.5  35.0 11.75
 12 Sjeng                11w1  3b0 14w= 15b1  8b=  2w0  6b0 16w1  1b0  4.0  46.5 15.25
 13 XiniX                 9b0 16b=  7w0 18b1 14w1  8w= 15b1  3b0  6w0  4.0  36.0 11.25
 14 Insomniac            17b1  4w0 12b=  6w0 13b0 10w= 18b1 15w= 16b=  4.0  32.0  9.50
 15 SpiderChess           6b0 10w1  8b0 12w0 16w= 17b= 13w0 14b= 18w1  3.5  31.0  9.00
 16 Postmodernist         4b0 13w= 10b0 17w= 15b= 18w1 11w0 12b0 14w=  3.0  32.5  6.75
 17 NoonianChess         14w0 18b1  9w0 16b=  7w0 15w= 10b0 11b0  8w0  2.0  33.0  3.25
 18 Sharky                5b0 17w0 11b0 13w0 10b0 16b0 14w0  9w0 15b0  0.0  35.0  0.00

Spannend slot op WK Computerschaak
Shredder struikelt bijna tegen DIEP

Het WK Computerschaak nam een verrassende wending op de voorlaatste dag. Het programma Shredder, dat al het hele toernooi aan kop stond, won in de 7e ronde weliswaar fraai van het Duitse programma Ikarus, tegen het Nederlandse programma Diep van Vincent Diepeveen ging het helemaal mis in de opening. Shredder kwam na de Siciliaanse opening slechter te staan, maar Diep wist het voordeel van het loperpaar niet optimaal te benutten. Ook een pion meer mocht niet baten: Shredder redde het halve puntje. Helemaal verrassend komt de remise tegen Diep niet. Vorig jaar won Diep al bijna van Shredder tijdens het Micro-WK, tijdens het CSVN toernooi in Leiden vorige maand kwam Shredder ook niet verder dan remise. Naaste concurrent Junior wist te profiteren van de misstap van het Duitse programma.

In de 7e ronde won Junior een fraaie positionele partij van Quest, ´s middags moesten de Israeli´s tegen het programma Warp van Peter McKenzie aantreden. Dat programma speelde vroeg in het toernooi remises tegen Diep en Quest. McKenzie is een sterke schaker: hij speelde bijvoorbeeld in het Olympische team van Nieuw-Zeeland tijdens de Olympiade in Moskau 1994. Zijn programma leek voor een sensatie te gaan zorgen, maar in een lange strategische partij liet Warp eerst de winst liggen en kon zelfs het halve punt niet meer redden. Met nog slechts één ronde te gaan staan Shredder en Junior (6,5 uit 8) bovenaan, een half punt meer dan Brutus (6). De te verwachten play off tussen Shredder en Junior begint om 15.00. Er worden twee partijen gespeeld, de programma´s krijgen een uur de tijd. Als het dan nog gelijk staat, wordt één sudden-death partij gespeeld: wit krijgt 12 minuten, maar moet winnen, zwart heeft aan remise genoeg maar krijgt slechts 10 minuten bedenktijd.

Een bijzonder spectaculaire partij speelde Brutus tegen XiniX in de 8^e ronde op woensdagmiddag:

Brutus-V099.007 - XiniX [C05]

Maastricht 10th WCCC Maastricht (8), 10.07.2002

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Nd2 Nf6 4.e5 Nfd7 5.Bd3 c5 6.c3 Nc6 7.Ne2 Be7 8.0–0 c4 9.Bc2 0–0 10.Nf4 Nb6 11.b3 Bd7 12.bxc4 Nxc4 13.Nxc4 dxc4 14.Rb1 b6 15.Qh5 g6

Brutus - XiniX

16.Nxg6!! Met een toren op e1 zou dat een standaardoffer zijn , maar heeft wit wel tijd voor deze belangrijke tussenzet? Brutus zag dat het goed was en offerde twee stukken. XiniX zag overigens niets aankomen...Leuk om eens met andere computerprogramma´s te proberen!

16... fxg6 17.Bxg6 hxg6 18.Qxg6+ Kh8 19.Re1! Dit is de zet die voor een computer bijzonder moeilijk te vinden is. 14 ply diep (veertien halve zetten) moest Brutus in de denktank voor deze zet. 19... Bh4 20.Qh5+ Kg8 21.Re4 Rf7 22.Rg4+ Rg7 23.Rxg7+ Kxg7 24.Bh6+ Kh7 25.Bg5+ Kg7 26.Qh6+ Kg8 27.Bxd8 Rxd8 28.Qxh4 1–0

Geen kans voor Alterman tegen computers

GM Boris Alterman, die het Junior team assisteert in Maastricht, speelde op dinsdag een kloksimultaan tegen 11 computerprogramma´s. Dat het lastig is van een computer te winnen is bekend, vraag het maar aan de deelnemers van het NK in 2000, of aan Michael Gurevich, die een paar maanden geleden met 3,5-0,5 van Junior verloor. Enfin, Alterman dacht 60% te kunnen scoren, maar kwam bedrogen uit. Hij won slechts één partij, tegen het Amerikaanse programma Insomniac, speelde vier remises en verloor de rest: 8-3 voor de computers. Daarbij moet worden opgemerkt dat Alterman in veel gevallen te weinig tijd had om de partijen te beeindigen. Hij had anderhalf uur tot zijn beschikking, de computers een half uur.

Alterman probeerde in alle partijen anti-computerschaak te spelen (centrum sluiten en dan een koningsaanval beginnen) en dat lukte prima tegen Insomniac:

IGM Boris Alterman - Insomniac

Clock Simultaneous Exhibition Maastricht, 09.07.2002

1.c4 e5 2.Nc3 Nf6 3.g3 Bb4 4.Bg2 0–0 5.e4 Bxc3 6.bxc3 d6 7.Ne2 Nbd7 8.d3 b6 9.0–0 Bb7 10.h3 Nc5 11.f4 h5 12.Kh2 Nfd7 13.f5!

In hogere zin is de partij hier voor zwart afgelopen. Zwart rommelt wat op de damevleugel en pakt een onbelangrijke pion op d3 mee. Wit begint ondertussen een aanval op de koningsvleugel en wint gemakkelijk.

IGM Boris Alterman - Insomniac

13...Nf6 14.Ng1 a6 15.g4 hxg4 16.hxg4 b5 17.g5 Nh7 18.Qh5 Nxd3 19.Nh3 bxc4 20.f6 Qe8 21.Rh1 Qa4 22.Kg1 Qc2 23.Be3 Qxg2+ 24.Kxg2 Bxe4+ 25.Kg3 Bg6 26.Qf3 Rfd8 27.Rh2 d5 28.Rah1 Be4 29.Ng1 Bxf3 30.Nxf3 gxf6 31.Rxh7 Kf8 32.gxf6 Ke8 1–0

Premiere

Tenslotte: voor het eerst in de geschiedenis van het WK Computerschaak bedienden twee vrouwen een schaakprogramma tegen elkaar. De Nederlandse programma´s Spiderchess en XiniX speelden in de 7e ronde tegen elkaar, de vrouwen, Elke van Roon-Werten en Joke Wiegersma speelden computerschaak, de mannen rookten een sigaretje en hielden vanuit de ooghoeken de prestatie van vrouw én programma in de gaten. XiniX won die partij overigens.

Eerste titel voor Shredder

Tijdens het WK Computerschaak wordt traditioneel een middag vrijgemaakt om het WK Computersnelschaken te spelen. De programma´s krijgen zeven minuten om de partij uit te spelen. Het is natuurlijk belangrijk een goed programma te hebben, het is echter ook handig als de operator razendsnel de zetten op het bord en op zijn beeldscherm uit kan voeren. Verder is het van belang dat de operator een aardig potje kan schaken om zo goed mogelijk op de zetten van het programma te anticiperen. Vaak wint niet het beste programma tijdens zo´n toernooi, vorig jaar won bijvoorbeeld het niet erg bekende amateurprogramma Goliath Chess. Dit jaar eindigde Goliath opnieuw hoog in het toernooi, maar bediener Erdogan Günes moest zijn meerdere erkennen in het programm Shredder, van Stefan Meyer-Kahlen. Met maar liefst 8 uit 9 won het Duitse programma verdiend het toernooi. Dat mag verrassend worden genoemd, daar Shredder niet bepaald bekend staat als optimaal vluggertjesprogramma.

Uitslag World Computer Chess Championship Speed, gespeeld op dinsdag 9 juli

Stand na 9 ronden:

De eerste titel is dus binnen voor Shredder. Het programma is tevens favoriet voor de algemene wereldtitel. Vandaag won Shredder in de zesde ronde makkelijk van het Belgische programma Sjeng, van Gian-Carlo Pascutto. De beste partij van de dag werd echter (opnieuw) gespeeld door Junior. Met zwart werd het nog ongeslagen experimentele programma Brutus middels een onverwacht kwaliteitsoffer van het bord gezet. De beste partij van het toernooi!

26...Txc4 !!

Brutus-V099.007 - Junior [B92]
10th WCCC Maastricht NED (6), 09.07.2002
1.e4 c5 2.Nf3 d6 3.d4 cxd4 4.Nxd4 Nf6 5.Nc3 a6 6.Be2 e5 7.Nb3 Be7 8.0-0 0-0 9.Kh1 Qc7 10.f4 b5 11.fxe5 dxe5 12.Bg5 Nbd7 13.Bd3 Bb7 14.Qf3 b4 15.Ne2 a5 16.Ng3 g6 17.Rad1 a4 18.Nd2 Ba6 19.Ne2 Rfc8 20.b3 Kg7 21.Qh3 h5 22.Qf3 Qc6 23.Bc4 Bxc4 24.Nxc4 Qe6 25.c3 axb3 26.axb3 Rxc4 27.bxc4 b3 28.h3 b2 29.Ng3 Qxc4 30.Rb1 Rb8 31.Rfd1 Rb3 32.Rd3 Nc5 33.Re3 Rb6 34.Re2 Na4 35.Rd2 Qa2 36.Rdd1 Rc6 37.Ne2 Qc4 38.Rf1 Rb6 39.Rbd1 Kf8 40.Bh6+ Ke8 41.Bg7 Qxe4 42.Bxf6 Qxf3 43.gxf3 Rxf6 44.Rb1 Ba3 45.f4 exf4 46.Rf3 g5 47.c4 Bc5 48.Rd3 g4 49.Rb3 Kd7 50.Rf1 f3 51.Ng3 Rb6 52.Rxb6 Nxb6 0-1

Alterman of madman

Ga je voor je lol een kloksimultaan spelen tegen elf van de beste schaakprogramma´s ter wereld? Een altijd lachende GM Boris Alterman gaf een demonstratie op dindagavond. Hij had een anderhalf uur de tijd voor alle partijen, de computers hadden elk een half uur ter beschikking. Of Alterman een partij heeft kunnen winnen kunt u morgen lezen.

Links GM Boris Alterman, rechts (vlnr) penningmeester Sio,
Prof. de Bruijn en secretaris van der Storm

Eric van Reem, uit Maastricht

Vijf ronden hebben we al achter de rug in het ondertussen bloedhete Maastricht. Uw plichtsgetrouwe secretaris Theo van der Storm, die uw redacteur aan het werk moet houden en de workshops bezoekt, trok slechts 7 uur van de eerste week van zijn vakantie uit om Zuid-Limburg te verkennen. In de derde, vierde en vijfde ronden hebben we een aantal spannende partijen gezien. De topprogramma´s Shredder, Quest (het is gewoon Fritz 7), Junior en Brutus speelden een aantal partijen tegen elkaar, waarbij de contrahenten zich grotendeels neutraliseerden: Shredder speelde remise tegen Quest en Brutus, maar wist in de vierde ronde te winnen van Junior in een werkelijk schitterende partij. Daarmee verdween ook het Junior-trauma van Stefan Meyer-Kahlen: hij verloor vorig jaar in het WK een dramatische partij van Junior. (zie Computerschaak 5). Brutus en Quest speelden in de vierde ronde remise tegen elkaar. Junior is de onzekere factor in het toernooi. De dual wereldkampioen van 2001 verloor dus van Shredder, maar moet nog tegen de andere toppers aantreden. Verder valt te melden dat Vincent Diepeveen na de eerste ronde geen partij meer op zijn snelle hardware heeft kunnen spelen. Het blijkt niet mogelijk te zijn een stabiele versie op de 60 processoren te laten draaien. Vanaf ronde 2 speelt Diep op een Dual computer, met wisselend succes. Warp, van Peter McKenzie deed het verrassend goed met remises tegen Quest en Diep, maar tegen Brutus werd Warp hardhandig van het bord "gewarped". Favoriet voor de titel is nu Shredder, dat al tegen de lastigste tegenstanders heeft mogen spelen. Nu volgen nog vier ronden tegen de subtoppers en Shredder kennende worden die langzaam maar zeker van het bord geveegd. Dan mag Meyer-Kahlen de felbegeerde Shannon Trophy weer mee naar Düsseldorf nemen! (zie foto)

Vlugge vingers

Een overzicht van het programma op dinsdag: er wordt slechts één ronde gespeeld, dit in verband met het WK Vluggeren dat om 16.00 begint. Titelverdediger is Goliath Chess en de operator Erdogan Günes (zie foto) is al dagenlang bezig zijn vlugge vingers te trainen. Na het vluggeren staat er nog iets onverwachts op het programma, iets onverwacht leuks wel te verstaan: Grootmeester Boris Alterman, die aanwezig is om het team van Junior te ondersteunen, heeft aangeboden om een simultaan tegen de aanwezige programma´s te spelen. Het is al moeilijk genoeg alleen van een computer te winnen, laat staan dat het mogelijk is een partij in een simultaan te winnen! Moedig van Alterman! Of dom.

Tenslotte wil ik u graag wijzen op een aantal websites waar u live partijen kunt volgen en meer informatie over de WK kunt vinden:

www.kasparovchess.com: Boris Alterman zorgt voor de live-partijen en schrijft dagelijks een berichtje met foto´s.

www.cs.unimaas.nl/Olympiad2002: Hier vindt u alle partijen en uitslagen, de partijen kunt u als pgn file downloaden en naspelen.

www.chessbase.com: Hier vindt u dagelijks vele foto´s en dagelijks een item over het WK. U kunt ook op de Duitse site van ChessBase terecht.

Links de Shannon Trophee, rechts Erdogan Günes.

Eric van Reem, uit Maastricht

De zevende Computer Olympiade is op vrijdag 5 juli door wethouder Mr. J. Jacobs in het stadhuis van Maastricht officieel geopend. Tijdens het evenement worden 13 verschillende toernooien gespeeld, voor de schakers is het 10e wereldkampioenschap Computerschaak het meest interessant. Titelverdediger is Shredder, van de Duitse programmeur Stefan Meyer-Kahlen. Een overzichtje van de winnaars: 1974: Kaissa 1977: Chess 4.6; 1980: Belle 1983; 1986 Cray Blitz; 1989: Deep Thought; 1992: Rebel; 1995: Fritz en 1999 dus Shredder. Zoals u ziet zijn de Nederlandse programma´s Rebel en Fritz in het verleden wereldkampioen geworden, kanshebbers dit jaar zijn Quest (de experimentele versie van Fritz), Shredder, Brutus uit Oostenrijk, Junior uit Israel en Diep. Dit Nederlandse programma van de Utrechtse Fide meester Vincent Diepeveen draait op de Nederlandse supercomputer TERAS. Diepeveen mag 60 processoren van die supercomputer benutten. Het Nederlands Wetenschappelijk Instituut ondersteunt het wetenschappelijke experiment. Het zal interessant zijn om te zien of een programma dat net niet top is met behulp van superhardware wereldkampioen kan worden. Het probleem is echter tijd: Diepeveen heeft slechts twee weken de tijd gehad om zijn programma enigszins aan de snelle hardware aan te passen. In de eerste ronde had Diep geen probleem met Sharky. Ook favorieten Quest, Shredder en Brutus wonnen hun partijen. Junior verloor daarentegen al in de eerste ronde een halfje tegen amateurprogramma Ikarus. Partijen en resultaten vindt u op de website van Olympiade.

Vincent Diepeveen, rechts aan het voorbereiden.